Оқу құралында 1918–1945 жылдары Азия мен Африка елдерінде орын алған тарихи оқиғалар мен осы оқиғалардың басы-қасында болған тарихи тұлғалардың рөлі мен қызметі ашып көрсетілген.
Авторлар басты назарды Азия мен Африка елдерінде капиталистік құрылыстың орнауы мен бекінуі жəне отаршылдық басқарудың форма лары мен тəсілдеріне аударған.
Оқу құралы жоғары оқу орындарындағы тарих, халықаралық қаты – настар факультеттерінің студенттері мен магистранттарына, док торанттарына жəне оқытушыларына арналған.
Оглавление
Рыскелді Мырзабекова. Қазіргі заман кезіндегі Азия мен Африка елдерінің тарихы (1918–1945). I бөлім
КІРІСПЕ
ШЫҒЫС ЕЛДЕРІ: ҚОҒАМДЫҚ ДАМУДЫҢ НЕГІЗГІ АҒЫМДАРЫ
§ 1. ХХ ғ. бас кезіндегі шығыс қоғамдары. Капитализм феномені: қазіргі әлемдік тәртіптің қайнар көздері
§ 2. Капиталистік қатынастардың дамуы жағдайындағы ауыл шаруашылығы
§ 3. Азия мен Африканың қалаларында буржуазиялық қатынастардың дамуы
ҚИЫР ШЫҒЫС ЕЛДЕРІ
§ 1. Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі Жапония
§ 2. ХХ ғасырдың 20-50 жылдарындағы Корея
§ 3. Қытай
§ 4. Вьетнам
§ 5. Индонезия
ОҢТҮСТІК АЗИЯ ЕЛДЕРІ
§ 1. Үндістан
ТАЯУ ЖӘНЕ ОРТА ШЫҒЫСТЫҢ АЗИЯЛЫҚ ЕЛДЕРІ
§ 1. Түркия
§ 2. Иран
§ 3. Ауғанстан
§ 4. Ирак
§ 5. Екінші дүниежүзілік соғысқа дейінгі Сирия мен Ливан
ТАЯУ ШЫҒЫСТАҒЫ СОЛТҮСТІК АФРИКА ЕЛДЕРІ
§ 1. Египет
§ 2. Судан
ТЕСТ СҰРАҚТАРЫ
Отрывок из книги
Отаршылдық тарихқа адамзат қоғамы дамуының ерекше кезеңі ретінде енді. Отаршылдықтың бастамасы ретінде негізін сонау XV ғасырдың соңында Васко да Гамма мен Христофор Колумб салған ұлы географиялық ашылуларды атауға болады. Географиялық ашылулар өркениеттердің өзара ықпалдасуына, ғылым мен техниканың дамуына, әсіресе, кеме жасау және теңізде жүзу ісінің дамуына үлкен себін тигізді.
Сонымен қатар Ұлы географиялық ашылулар кезеңінен бастап:
.....
ХІХ ғасырдың соңы мен ХХ ғасырдың бас кезіндегі шығыс елдеріндегі жер иелену формалары. Шығыс елдерінің көптеген елдерінде «помещиктік» капитализм, яғни ірі жер иелену үстемдік етті. «Помещиктік» капитализм өндірістің коммерциялық бағытына әртүрлі жолдармен бейімделді және жаңа шаруашылық қызметке бірдей қатысқан жоқ.
Шығыс елдерінің ауылшаруашылығында капитализмнің «помещиктік» (консервативті) даму моделінде жер рентасы қатынасы мен шаруаны қанаудың үстемдік құруы, (жалға алудың біршама модернизацияланған түрі белгіленген, ақшалай, бөліктік), жалгер-шаруаны өндірген өнімінің негізгі бөлігінен айырып, оның өз бетінше шаруашылықты жүргізу мүмкіндігін шектеді. Бұл ХХ ғасырдың бірінші жартысында шығыс елдерінің ауылшаруашылығында отаршылдық пен тоқыраудың келеңсіз жақтарына қарамастан өндірістің жаңа түрінің қалыптасқандығын білдіреді.
