Читать книгу Kosmetologia t. 1 - Группа авторов - Страница 27

Odchodzi od tętnicy szyjnej zewnętrznej w dole zażuchwowym, wewnątrz ślinianki przyusznej, na wysokości szyjki żuchwy. Kieruje się ku przodowi i nieznacznie ku górze, wstępując do dołu podskroniowego. Następnie zagina się bardziej ku górze i wstępuje do dołu skrzydłowo-podniebiennego, gdzie dzieli się na liczne gałęzie końcowe (zob. ryc. 3.1 i 3.2).

Tętnica szczękowa jest, obok wcześniej opisanej tętnicy skroniowej powierzchownej, jedną z dwóch końcowych gałęzi tętnicy szyjnej zewnętrznej.

Zgodnie z podziałem topograficznym w przebiegu tętnicy szczękowej wyróżniamy trzy odcinki (części):

• część żuchwową – głównie zaopatruje żuchwę, ściany ucha i jamę czaszki,

• część skrzydłową – zaopatruje mięśnie żuciowe,

• część skrzydłowo-podniebienną – zaopatruje jamę nosową i jamę ustną.

Poniżej przedstawiono poszczególne naczynia tętnicze (gałęzie) odchodzące od kolejnych, wyżej wymienionych, części tętnicy szczękowej.

Część żuchwowa przebiega między szyjką żuchwy a więzadłem skrzydłowo-żuchwowym. Od tej części tętnicy szczękowej odchodzą:

• tętnica uszna głęboka (deep auricular artery) – pierwsza z gałęzi tętnicy szczękowej przebiega ku tyłowi i ku górze w kierunku stawu skroniowo-żuchwowego; zaopatruje ścianę tylną stawu skroniowo-żuchwowego, przewód słuchowy zewnętrzny oraz błonę bębenkową,

• tętnica bębenkowa przednia (anterior tympanic artery) – towarzyszy strunie bębenkowej, biegnąc przez szczelinę skalisto-bębenkowową do jamy bębenkowej; zaopatruje jamę bębenkową,

• tętnica oponowa środkowa (middle meningeal artery) – wnika do środkowego dołu czaszki przez otwór kolcowy, dzieląc się na gałęzie końcowe: gałąź czołową (biegnie ku przodowi) oraz gałąź ciemieniową (biegnie ku tyłowi); unaczynia oponę twardą oraz okostną,

• tętnica zębodołowa dolna (inferior alveolar artery) – odchodzi od tętnicy szczękowej po przeciwnej stronie niż tętnica oponowa środkowa, następnie biegnie ku dołowi i do przodu, przyśrodkowo od gałęzi żuchwy, wstępując przez otwór żuchwy do kanału żuchwy; w jej przebiegu od tętnicy zębodołowej odchodzą następujące naczynia:

− gałąź żuchwowo-gnykowa (mylohyoid branch) – odchodzi od tętnicy zębodołowej dolnej tuż przed wejściem tego naczynia do kanału żuchwy; zaopatruje mięsień żuchwowo-gnykowy,

− gałęzie zębowe (dental branches) – odchodzą od tętnicy zębodołowej dolnej wzdłuż jej przebiegu w kanale żuchwy; zaopatrują zęby, okoliczną tkankę kostną oraz dziąsło,

− tętnica bródkowa (mental artery) – stanowi gałąź końcową tętnicy zębodołowej dolnej po wyjściu z kanału żuchwy przez otwór bródkowy; zaopatruje okolicę bródkową.

Część skrzydłowa znajduje się w dole podskroniowym. Od tej części tętnicy szczękowej odchodzą:

• tętnica żwaczowa (masseteric artery) – odchodzi od tętnicy szczękowej w kierunku bocznym i przechodząc przez wcięcie żuchwy, kieruje się do mięśnia żwacza; zaopatruje mięsień żwacz,

• tętnice skroniowe głębokie (przednia i tylna) (deep temporal arteries; anterior and posterior) – zwykle w liczbie mnogiej biegną ku górze, zaopatrując w krew mięsień skroniowy,

• gałązki skrzydłowe (pterygoid branches) – przebiegają ku dołowi, zaopatrując w krew oba mięśnie skrzydłowe,

• tętnica policzkowa (buccal artery) – przebiega do przodu i ku dołowi, zstępując na powierzchnię boczną mięśnia policzkowego; zaopatruje błonę śluzową jamy ustnej, dziąsła szczęki oraz okolice policzka.

Część skrzydłowo-podniebienna leży w dole skrzydłowo-podniebiennym. Od tej części tętnicy szczękowej odchodzą:

• tętnica zębodołowa górna tylna (superior posterior alveolar artery) – odchodząc od tętnicy szczękowej, przebiega ku tyłowi i dołowi na powierzchni podskroniowej szczęki; wnika przez liczne otwory zębodołowe do zatoki szczękowej oraz do górnych zębów przedtrzonowych i trzonowych (jako gałęzie zębowe); zaopatruje kość, błonę śluzową zatoki szczękowej, zębodoły, dziąsła oraz zęby przedtrzonowe i trzonowe szczęki,

• tętnica podoczodołowa (infraorbital artery) – przebiega przez bruzdę i kanał podoczodołowy, a następnie wychodząc przez otwór podoczodołowy, promieniście rozgałęzia się na liczne drobne naczynia; w jej przebiegu od tętnicy podoczodołowej odchodzą następujące naczynia:

− gałązki oczodołowe (orbital branches) – biegną do mięśni dolnych gałki ocznej, okostnej oczodołu i do gruczołu łzowego,

− tętnice zębodołowe górne przednie (superior anterior alveolar artery) – odchodzą od tętnicy podoczodołowej w kanale podoczodołowym, przebiegając do przodu i ku dołowi; zaopatrują kość, błonę śluzową zatoki szczękowej, zębodoły, dziąsła oraz zęby pod postacią siekaczy i kłów szczęki,

UWAGA!

Tętnice zębodołowe górne przednie zespalają się z tętnicami zębodołowymi górnymi tylnymi, zaopatrując wszystkie zęby szczęki.

• tętnica podniebienna zstępująca (descending palatine artery) – po odejściu od tętnicy szczękowej biegnie niemal pionowo w kanale podniebiennym; w swoim przebiegu w obrębie kanału dzieli się na tętnicę podniebienną mniejszą i tętnicę podniebienną większą:

− tętnice podniebienne mniejsze (lesser palatine arteries) – wychodzą na podniebienie twarde przez otwory podniebienne mniejsze, dalej przebiegają ku tyłowi na podniebienie miękkie oraz do migdałków podniebiennych,

− tętnice podniebienne większe (greater palatine arteries) – wychodzą na podniebienie twarde przez otwory podniebienne większe, dalej w bruzdach kostnych przebiegają promieniście ku przodowi w obrębie podniebienia twardego; zaopatrują gruczoły, błonę śluzową oraz okostną podniebienia twardego, a także dziąsła szczęki,

• tętnica kanału skrzydłowego (artery of pterygoid cannal) – kieruje się ku tyłowi, wchodząc do kanału skrzydłowego; zaopatruje górną część gardła, jamę bębenkową oraz trąbkę słuchową,

• tętnica klinowo-podniebienna (sphenopalatine artery) – po odejściu od tętnicy szczękowej przebiega ku przodowi przez otwór klinowo-podniebienny do jamy nosowej; w swoim przebiegu dzieli się na dwie najważniejsze gałęzie:

− tętnice nosowe tylne boczne (posterior lateral nasal arteries) – po odejściu od tętnicy klinowo-podniebiennej przebiegają ku przodowi w ścianie bocznej jamy nosowej na obu powierzchniach małżowin nosowych oraz w ścianie bocznej jamy nosowej,

− tętnice nosowe tylne przegrody (posterior septal nasal arteries) – po odejściu od tętnicy klinowo-podniebiennej przebiegają ku przodowi w błonie śluzowej przegrody; dzielą się na liczne drobne gałęzie dochodzące aż do dna jamy nosowej.