Читать книгу Три белых камня. Сборник стихов / Æртæ урс дуры - - Страница 39

Ма мæм хат, дзагдар! Æз нал нуазын сæн,

Зонын, уыдзынæн мæ цинæй æнæрай.

Боны сцъæх, худгæ цы ратты мæнæн,

Айсы мæ изæр уый, хъазгæ, дывырæй…

Ма мæм худ, сау чызг, – кæндзынæн фæсмон,

Амондæй ма кæн фыдæнхъæл мæ зæрдæ:

Дурыны цасфæнды ма фæхæсс дон, —

Иу бон æнæмæнг фæхаудзæн тæгæлтæ.

Истины нет, виночерпий, в вине,

Радость хотя без него убывает.

Всё, чем рассвет улыбается мне —

Вечер, играя, вдвойне забирает.

Девушка, сердце моё упаси —

Не пробуждай неуёмной надежды.

Сколько в кувшине воды ни носи,

А на куски разобьётся однажды.

Фæзындтæ ды зæрин хурау мæ царды,

Алæмæт рухсæй байдзаг ис нæ зæхх.

Табуйаг бон! Мæ хъыгтæ судзынц арты,

Изæрдалынгты арвгæрон фæцъæх.

Мæ зæрдæ суагъта конд хуымау æвзæртæ,

Æрбадт сыл рог дæ улæфтæй æртæх.

Хæрзиуæг мæн мæ тыхст заманы ссардта,

Уынгæг дуне мын байгом ис уæрæх.

Рæсугъддзинад тыхджындæр у хуыцауæй,

Ыскодта мæн табугæнæг дæуæн.

Чызгон фидауц мæ рыст удыл рæдауæй

Ызгъалы хурау хъарм тынтæ фæлмæн.

Зæрин хуры цы тых уромы дауæй, —

Гуызавæ нæй – ды фарн хæссыс мæнæн.

Рассвет благословеннее едва ли

Бывал того, что ты явила мне —

Отполыхали давние печали

До вечера на золотом огне.

Сердечные ростки запотевали

Росой, что выдыхала ты во сне,

И свежестью насквозь переменяли

Унылый мир, распахнутый вовне.

Не властен даже бог над красотою,

Но сам велел склониться перед ней

Душою, изведённой суетою.

Ты сердце исцеляешь до корней.

Ты – солнце, что взошло над чернотою.

Лишь об одном прошу – не потемней.

Фæззыгон дидинæг, æвзонгæй

Фæзындтæ уæлфæзты. Кæсыс

Æдæрсгæ тар кæмттыл уæлвонгæй,

Мыды тæф уæлдæфы хæссыс.

Æрхуымæй тулдзы фист лæзæры,

Сыфгæрдæг тæрфы дæр фæбур.

Æрхæндæг æрхытæй æвзæры,

Нæ тавы бонрæфты дæр хур.

Ды та æрвыг æмæ сæнт цъæхæй

Æрттивыс рагъсæртыл дзæбæх…

Зæгъ-ма, цы схаста дæу дæлдзæхæй,

Цы тых уыд – уарзт æви фыдæх?

Фæсрагъæй уазал мит æрхъуызы,

Тæхынц фæстаг цæргæстæ дард.

Æрмæст æрвдидинæг, дæ хуызы

Нæ ивынц уалдзæг æмæ цард.

Æвзыгъдæй дарыс цъæх. Дæ разы

Æргъæвстæй баруади кæндыс.

Дæ сыфты арвф цæхæр хъазы,

Æвзыд æрдз цардæнгæс кæныс.

Ты запоздалою обновой

Явился на лугу – и что ж?

Бесстрашно аромат медовый

В ущелья тёмные несёшь.

Дубрава медная роняет

Листву на бурую траву.

Тоска овраги заслоняет

И остужает синеву.

А ты сияешь над горою

Частицей неба… Назови:

Взошёл осеннею порою

Для мести или для любви?

В тумане облачно-непрочном

Орлы последние снялись,

Да только в стебле неурочном

Весна и жизнь переплелись.

Пускай поникла головою

Выносливая белена,

Природа скорбная тобою

Опять на миг оживлена.

Тар æхсæв æрынцад,

Нæй зæххыл уынæр.

Бафынæй кæлæн цад,

Сабыр лæн æз дæр.

Арвы тары стъалы

Хин митæ кæны.

Цады был хъуыдалы

Рухс фынтæ уыны.

Бæстæ ныр æртæхæй

Сатæг у, сыгъдæг.

Фервæзти фыдæхæй

Тары цинты лæг.

Рог уæлдæф, дæ пъатæй

Нал кæнын æвронг.

Мæй ыстахти цадæй,

Абадти уæлвонг.

Аргъау фестад бæстæ, —

Цинтæ уын хæссæд…

Сайы мæн йæ фæстæ

Арвгæронмæ зæд.

Никакого гула

По туманной мгле.

Озеро уснуло —

Спится и земле.

Вне многоголосья

В звёздной тишине

Ячменя колосья

Светятся во сне.

От росы прохладно,

Далеко до дня.

Всё на свете ладно

В жизни у меня.

И в пьянящей ласке

Не сыскать беды —

Вон луна, как в сказке,

Взмыла из воды.

Пусть и вас телесный

Мир не обойдёт…

Ангел в край небесный

За собой ведёт.

Йæ цъæх цæстытæ – стъалытæй рæсугъддæр,

Йæ былтæ сты мæнæргъыйæ сыгъдæгдæр.

Кæны хæрзтæф йæ рæсугъд буар æдзухдæр,

Йæ дзыккутæ – мыдхуыз æмæ цæхæр.

Мынæг кæны йæ уадулты цур уарди,

Куыд адджын у йæ комы тæф æниу!

Хæрзконд, уæздан, – йæ алы змæлды арт и,

Хъæпæн митау – сæнт урс-урсид йæ риу.

Йæ ныхас аив, хъæлдзæгай куы дзуры,

Æнтæф бон цыма суадон зæлы уæд.

Йæ цæсгомы раз бафаудзынæ хуры,

Йæ къахы айстмæ бабæлдзæни зæд.

Мæ буц æхсиныл никæммн ис барæн,

Нæй уый аккаг рмсугъд дзырдтæ ыссарæн.

С малиною она губами схожа,

Прекрасней звёзд её небесный взгляд.

Упругая благоухает кожа

И волосы медовые блестят.

Но розе с нею меряться негоже —

Не тот у розы цвет и аромат.

Движения огонь не превозможет,

А белизны – летящий снегопад.

И речь её великолепна тоже —

Так в знойный полдень родники журчат…

И солнце потайная ревность гложет,

И ангелы от зависти молчат.

У всех на свете, на неё глядящих,

Нет слов, к моей принцессе подходящих.

Мит хæмпусæй уары,

Сау зæхх дзы ысурс,

Тар зæдæтæ тары

Срухс кодта Цыппурс.

Урс пæлæзы бæстæ

Сабыр у, сыгъдæг.

Сахарæн йæ хъæстæ

Нал уадзы фæздæг.

Галуантæ æвзистæй,

Рудзгуыты цæхæр.

Зæдбадæнмæ систой

Урс фынтæ мæн дæр.

Снова побелеет,

Как по волшебству —

Каждое светлеет

Сердце к Рождеству.

Чистота людская —

К белизне земли.

Дымка городская

Сгинула вдали.

В серебре хоромы,

В окнах – чудеса.

И уносят дрёмы

Прямо в небеса.

Уыдис мæ цард уырыд æмæ мылазон…

Уæд мыл фæндон хорз арфæйау æрцыд:

Мæ сау зæппадз мын урс кувæндон фестад,

Лæууыд уæлвонг йæ сæрзæды бын зæд.

Сыгъдæг дæ ды – æрвыг æмæ сызгъæрин,

Дæ сурæт – рухс, дæ уды фарн – нæртон.

Æрхауди хурæй иу къæртт, æмæ уымæй

Ыскодта дæу бæсты фидыцæн æрдз.

Дæ узæлд – ронг, дæ дзыхы дзырд – алæмæт,

Дæ уынды хъарм – æхсыры цад мæнæн.

Кæны мæ уый æвзонг æмæ цæрæццаг.

Дæ цинтæй ног ысфидыдта мæ цард.

Мæ зынтæ мын Хуыцау дæ уарзтæй фиды,

Кæны мæм арвæй Уастырджы хæлæг.

Казалась жизнь печальной и убогой,

Когда в неё ты ангелом вошла

И чёрный склеп мой, встав у очага,

Во белоснежный храм преобразила.

Кусочком солнца чистого светилась

Твоя душа, слетевшая со звёзд —

Как будто с них отправила её

Земле для украшения природа.

Речами озарён, хмелён от ласки,

В тепле твоём тону, как в молоке,

С тобою рядом снова оживая.

Я радостью твоею обновлён —

Мне возместил страдания любовью

Уастырджи[7], завидуя с небес.

Дæ уарзт мын ног уалдзæг æрхаста,

Цæрын уæлмонц сагъæстæй æз.

Цы сты хъыгтæ кæнæ фыдазтæ?

Дæ узæлд – амондæн фæрæз.

Фæззыгон хурбонау æхцон дæ,

Йæ хъармæй базыдтон рæвдыд.

Мæныл бæллиццаг хорз æрцыд, —

Ды мын ысрухс кодтай мæ бонтæ.

Æз нал дæн сагъæстæй уырыд,

Дæ цуры нал мысын æрвонты,

Мах иумæ – кард æмæ кæрддзæм,

Зæххыл кæмæн байгом дæ зæрдæ,

Уый цинтæй ихыл дæр цæрдзæн.

Куы хæссой мæн уæлæрвтæм зæдтæ,

Уæддæр ма кувдзынæн дæуæн.

Твоей любовью расцветаю,

Дух возвышаю в синеву.

Какую боль ни испытаю —

Превозмогу, переживу.

Теплом весенним принимаю

Твою заботу наяву,

Моей надежды торжеству

Я в озарении внимаю —

Исхода больше не зову,

Про ангелов не вспоминаю.

Как нож и ножны мы в ладу.

Кому душа твоя открыта,

Тот счастлив и на голом льду.

А будет ангелам работа —

Молясь тебе, я ввысь уйду.

Изæрмилтæ. Зæрæхсиды тæмæн, —

Бæрзонд бæрзыл йæ сырх пиллон лæзæры.

Узæлы уддзæф сыфтæртыл фæлмæн, —

Зæлдаг зæлтæй зæрин зарæг æвзæры.

Мæ зæрдæйæн змронд бæрзау сындæг

Æвзонг уалдзæг йæ калцæг ногæй ивы.

Цæуын дæумæ. Мæ развæндаг – сыгъдæг,

Кæмдæр йæ кæрон Бонвæрнон æрттивы.

Йæ уаз рухсы цыдæр сусæг цин ис,

Йæ узæлдæй ысуадзы дур æвзартæ.

Мæнæн та фестад амонд æмæ рис,

Мæ зæрдæ дзы æвдадзы мур ыссардта.

Дæ рухс у уый – сыгъдæг æмæ фæлмæн,

Йæ хъарм тынты мæ уды фæлм лæзæры.