Читать книгу AGB-Recht - Martin Schwab - Страница 65
На сайте Литреса книга снята с продажи.
Anmerkungen
Оглавление[1]
Zutreffend BGH NJW 1983, 385, 386.
[2]
Zutreffend Heinrichs NJW 1977, 1505, 1507 f.; Jaeger NJW 1979, 1569, 1572 f.; Petev JR 1978, 4, 7; Ulmer/Brandner/Hensen/Ulmer/Habersack AGB-Recht, § 305 Rn. 48.
[3]
Zutreffend BGH NJW 1977, 624, 625; NJW 1979, 367, 368.
[4]
BGHZ 104, 232, 236; BGH NJW 1977, 624, 625; BGH NJW 1983, 385, 386; BGH WM 1985, 1208, 1209; BGH NJW 1988, 410, 411; BGH NJW 1991, 1678, 1679; BGH NJW 1992, 1107 f.; BGH WM 1995, 1455, 1456; BGH WM 1998, 2297; OLG Düsseldorf NJW-RR 1997, 659, 660; OLG Frankfurt NJW-RR 1987, 548; OLG Köln NJW-RR 1988, 654, 655; OLG Köln ZIP 1995, 1636 f.; OLG Stuttgart NZM 2017, 598 Rn. 25.
[5]
BGHZ 200, 326 Rn. 27; BGHZ 204, 346 Rn. 33; BGH NJW 2000, 1110, 1111 f.; BGH NJW-RR 2009, 947 Rn. 15; BGH NJW 2013, 856, Rn. 10; BGH NZBau 2016, 213, Rn. 25; ebenso OLG Saarbrücken NZM 2016, 50 Rn. 19; Graf von Westphalen ZIP 2007, 149, 150 ff.; ders. NJW 2012, 2243, 2248; Nieblig MDR 2011, 1399, 1400; ablehnend Berger ZIP 2006, 2149, 2152 f.; Lischek/Mahnken ZIP 2007, 157, 160 f.; Kessel/Jüttner BB 2008, 1350, 1351 f.; Miethaner NJW 2010, 3121, 3127; näher unten Rn. 148 f.
[6]
BGH NJW 2005, 2543, 2544; MK/Basedow BGB, § 305 Rn. 40; kritisch Graf von Westphalen NJW 2006, 2228 f.
[7]
BGHZ 84, 109, 111 f.; BGH NJW 1988, 410; NJW 1992, 2283, 2285; NJW 2005, 2543, 2544; NJW 2013, 856 Rn. 10; OLG Köln NJW-RR 1988, 654, 655; ZIP 1995, 1636, 1637; LG Hamburg NJW 2002, 3035, 3036; Heinrichs NJW 1977, 1505, 1508; Jaeger NJW 1979, 1569, 1572; Sonnenschein NJW 1980, 1489, 1492; Stoffels AGB-Recht, Rn. 148; vgl. aber auch BGH NJW 2000, 1110, 1112 unverändert übernommene AGB allenfalls unter besonderen Umständen Individualabrede; a.A. – Individualabrede nur, wenn AGB auch tatsächlich geändert wurden – Michalski/Römermann ZIP 1993, 1434, 1439.
[8]
Ablehnend zu dieser strengen Sichtweise im unternehmerischen Geschäftsverkehr Müller NZM 2016, 186, 188.
[9]
Kähler BB 2015, 450, 453 f.
[10]
Kähler BB 2015, 450, 454.
[11]
Soergel/Stein BGB, § 1 AGBG Rn. 24. Nach vorzugswürdiger Ansicht ist eine solche abgeänderte Klausel schon nicht „vorformuliert“ im Sinne des § 305 I 1 BGB (zutreffend Jaeger NJW 1979, 1569, 1572; Ulmer/Brandner/Hensen/Ulmer/Habersack AGB-Recht, § 305 Rn. 4748).
[12]
BGH WM 1995, 1455, 1456.
[13]
BGH NJW 1988, 410; NJW 1991, 1678, 1679.
[14]
Zutreffend BGH NJW 1991, 1678, 1679.
[15]
BGH WM 1985, 1208, 1209; AG Köln NJW 2017, 2047, 2049.
[16]
BGH NJW 1996, 1676, 1677; BGH NJW 2017, 2346 Rn. 9; BGH NJW-RR 2018, 184 Rn. 16; Niebling MDR 2010, 961. Siehe dazu schon oben Rn. 77.
[17]
AG Saarbrücken v. 13.4.2016, 3 C 313/15, juris Rn. 45, insoweit in WuM 2016, 415, nicht abgedruckt.
[18]
Miethaner AGB-Kontrolle versus Individualvereinbarung, 2010, S. 202 ff.
[19]
BGHZ 204, 346 Rn. 33. Besonders drastisch BGH NZBau 2016, 213 Rn. 26 (dort wurde eine Schadenspauschale auf Betreiben des anderen Vertragsteils erheblich reduziert; ohne dass dies den AGB-Charakter in Zweifel zu ziehen vermochte; kritisch dazu Maier-Reimer NJW 2007, 1, 2 f., 5).
[20]
BGH NJW 2013, 1431 Rn. 36.
[21]
Graf von Westphalen ZIP 2010, 1110, 1113.
[22]
LG Koblenz NJW-RR 2009, 1063, 1064 f. (5 % Rabatt auf das Partnervermittlungshonorar bei Verzicht auf das Kündigungsrecht aus § 627 BGB).
[23]
OLG Hamm MMR 2012, 94; LG Oldenburg MMR 2012, 457, 459; im Ergebnis ebenso OLG Oldenburg MMR 2011, 656, 657.
[24]
BGHZ 184, 259 Rn. 18; BGH NJW-RR 2014, 937 Rn. 9; Meyer WM 2014, 980, 984.
[25]
BGHZ 184, 259 Rn. 20; OLG München RdTW 2014, 285 Rn. 35 ff.
[26]
Artz ZGS 2010, 209, 211, Häublein/Moussa MittBayNot 2011, 46, 47; Kaufhold BB 2012, 1235, 1239.
[27]
BGHZ 184, 259 Rn. 12; Probst JR 2011, 213; Stoffels WuM 2011, 268, 271.
[28]
BGH NJW 1979, 367, 368.
[29]
BGH NJW 1997, 135; OLG Saarbrücken NZM 2016, 50 Rn. 24; Heinrichs NJW 1977, 1505, 1509; Sonnenschein NJW 1980, 1489, 1492.
[30]
BGH NJW-RR 2005, 1040, 1041; BGH NJW 2015, 3025 Rn. 23; OLG Düsseldorf BauR 2016, 506, 508; OLG Saarbrücken NZM 2016, 50 Rn. 23 f.
[31]
BGH NJW 1987, 2011 (dort entschieden für Vollmachtsformular einer Bank).
[32]
BGH NJW 2016, 1230 Rn. 29 ff.; anders Kaufhold ZIP 2010, 631, 633 f.; Graf von Westphalen ZIP 2010, 1110, 1112; ders. NJW 2017, 2237, 2238; Röder/Schimang BB 2016, 851.
[33]
OLG Saarbrücken NZM 2016, 50 Rn. 25.
[34]
Miethaner NJW 2010, 3121, 3127; Müller NZM 2016, 186, 190 f.; Wichert ZMR 2014, 612, 615; für flexiblere Handhabung von Paketlösungen, allerdings wohl eher auf der Ebene der Inhaltskontrolle, auch Meyer WM 2014, 980, 982.
[35]
Maier-Reimer NJW 2007, 1, 2.
[36]
LG Frankfurt/Main NZBau 2004, 44, 45.
[37]
Berger NJW 2001, 2151, 2152 f.; ders. ZIP 2006, 2149, 2152 f.; Lischek/Mahnken ZIP 2007, 157, 160 f.; Michel/Hilgert DB 2000, 2513.
[38]
So aber offenbar Berger NJW 2001, 2151, 2152.
[39]
Darauf aber hebt Berger NJW 2001, 2151, 2152 maßgeblich ab.
[40]
Dafür Kappus NZM 2016, 53.
[41]
BGH NJW 2013, 1668 Rn. 11.
[42]
Kessel/Jüttner BB 2008, 1350, 1351.
[43]
Kessel/Jüttner BB 2008, 1350, 1352; Wichert ZMR 2014, 612, 614.
[44]
Schmidt NZM 2016, 377, 379 f.; ähnlich Schiffer/Weichel BB 2011, 1283, 1284; zweifelnd bezüglich der Realisierbarkeit Chromek BB 2014, 404.
[45]
Instruktiver Formulierungsvorschlag bei Schmidt NZM 2016, 377, 380.
[46]
BVerfG NJW 2005, 1036, 1037 f.
[47]
BGHZ 83, 56, 58; BGH NJW 1977, 624, 625; WM 1998, 2297. Vgl. auch Art. 3 II 3 der Mißbrauchsklauselrichtlinie 93/13/EWG.
[48]
Zutreffend BGH NJW 1977, 624, 625 f.; OLG Saarbrücken NZM 2016, 50 Rn. 26; LG Berlin GE 2017, 477; LG Frankfurt NJW 1984, 2419, 2420.
[49]
BGH NJW 1987, 1634 f.; OLG Stuttgart NJW-RR 1986, 275.
[50]
OLG Hamm NJW 1981, 1049.
[51]
OLG Hamburg IBR 2005, 3.
[52]
BGHZ 200, 326 Rn. 28 ff.
[53]
Häublein/Moussa MittBayNot 2011, 46, 47 f.